خط خطی

پنجم.

lined — Mon, 04 Jan 2010 06:27:18 GMT

ای آن‌که گره دشواری‌ها را به یاری تو می‌گشایند و تیزیِ تیغِ سختی‌ها را با یاوریِ تو کند می‌کنند.
همگان تو را در کارهای سخت به یاری فرامی‌خوانند و در بلاهای ناگهانی، تو پناه‌گاهی و جز بلایی که تو از آن پیشگیری کنی، برطرف نمی‌گردد و جز آن‌چه تو از آن گره بگشایی، گرهی نمی‌توان گشود.
پروردگارا!
بلایی بر سرم آمده که سنگینیِ آن رنج‌آور است و باری بر گرده‌ی من افتاده که برداشتنِ آن دشوار است.
و تو با نیروی خویش بر من وارد ساخته‌ای و با چیرگی خود مرا با آن رویاروی گردانده‌ای.
پس به قدرت خویش دری به روی من از آسایش بگشای و چیرگی اندوه را بر من درهم شکن و شیرینی اجابت خواسته‌ام را به من بچشان و از نزد خود راه بیرون‌شدی، برای من برگمار.
که من در برابر آن‌چه بر سرم آمده، ناتوانم و از تحمل آن‌چه برایم روی داده، غرق اندوهم. و این تویی که در برداشتن آن‌چه بدان دچار شده‌ام، توانایی؛ پس این کار را -هرچند از سوی تو سزاوار آن نباشم- برای من انجام ده، ای دارنده ی فرماندهی جهان.

*/ صحیفه‌ی سجادیه مأمن شب‌های من است. و عجیب- که درست در بزنگاهِ لحظه‌ای که گوش و آغوش هیچ‌کسی را امین و صبور نمی‌یابم، چه بزرگوارانه این کلمات، داغِ مرا به دوش می‌کشند.

چهارم.

lined — Fri, 01 Jan 2010 09:59:18 GMT

امروز دوازدهمین روز است. و من به عمد روزها را کش می‌دهم؛ شاید لابلای این "چندم"‌ها نشانه‌ای به خواب رفته باشد.

بدی‌اش این است که نمی‌دانیم تو را چه‌طور تصور کنیم. در چه لباسی. در چه قامتی. تکیده یا لاغر. مستاصل یا امیدوار. نگران یا دل‌تنگ. و خوبی‌اش این است که تو می‌توانی ما را همان‌طور که هستیم تصور ‌کنی. من را با شلوغ کاری‌هایم. با قهر و آشتی‌های طولانی‌ام. مامان را با آرامشش. با سجاده‌نشینی‌های طولانی‌اش. علی را با سادگی‌اش. با غر زدن های طولانی‌اش. داداش را با صدای دور و مضطربش. با مهربانی‌های طولانی‌اش. خواهرجان را با بزرگی‌اش. با دامن‌های رنگی طولانی‌اش... بعد، لابد، سرت را تکان می‌دهی و زیرلب می‌گویی: با تعلیق طولانی‌اش. با آهستگیِ طولانی‌اش. با انتظار طولانی‌اش...

بدی‌اش این است که نمی‌دانیم کجایی. نه می‌گذارند حتی شده برای لحظه‌ای از دور ببینیمت و نه حتی شده برای لحظه‌ای کوتاه صدایت را بشنویم.

بدی‌اش این است که سرمان جز فکر تو به هیچ چیزِ دیگر گرم نمی‌شود.

بدی‌اش خیلی چیزهاست باباجان. خیلی چیزها.

سوم.

lined — Wed, 30 Dec 2009 20:09:18 GMT

آزادگی؛

پرنده‌ی کوچکی که در درون تو خانه داشت. و من مدام برای سلامتی‌اش دعا می‌کنم.

دوم.

lined — Mon, 28 Dec 2009 19:35:18 GMT

بگو ببینم، دیروز، وقتی سر گذاشته‌بودی به سجده، بوی خون و سرب و گلوله از بینِ آهنین و سنگینِ درها- دیوارها و آدم‌های آنجا رد نشد؟ صدای ضجه و ناله و ماتمِ ما چه‌طور؟ اگرنه، بابا، چه‌چیزِِ دیگر می‌توانست شانه‌های تو را آن‌طور به لرزه بیندازد؟

یکم.

lined — Fri, 25 Dec 2009 15:34:40 GMT

امروز -جمعه، شبِ تاسوعا- حتمن جایی، چیزی، ناگهان فروریخت یا ترک‌برداشت که من قدر همه‌ی این پنج روز طولانی، گریستمت... و چه شرمنده شدم از روی دخترکانی که ماه‌هاست در انتظار پدر، در انتظار آرامِ از دست رفته‌ی دقایق، در انتظار یک حداقلِ معمولی، چشم دوخته‌اند به در. به دهان این و آن. به هر قاصدی که خبری نو در چنته دارد. و فکرش را بکن که لابد زنانی از دلِ تاریخ به نازکیِ من می‌خندند و در پچپچه‌هایشان از دخترکی می‌گویند که تردتر و شکننده‌تر از تحمل هر دردی‌ست...

می‌گویم، نگران ما نشوی یک‌وقت؛ ما فقط داریم کمی این روزها بزرگ می‌شویم...

اینْ ‌ما

lined — Tue, 22 Dec 2009 08:40:36 GMT

فکرش را بکن که روزی در کتاب‌های درسی، بعد از محرم 42 از محرم 88 خواهند نوشت و از بلوغ سیاسی مردمانی که خود از جنس حادثه‌اند و از خلق حماسه‌های پیاپی هراسی ندارند.

دور نیست آن روز رفیق.

دنده معکوس

lined — Wed, 16 Dec 2009 21:50:18 GMT

خانوم معلم‌های رانندگی دو دسته‌اند. آن‌هایی که زیاد حرف می‌زنند و آن‌هایی که زیاد حرف نمی‌زنند. دسته‌ی اول هر جلسه از نو برایت تعریف می‌کند که از نوجوانی پسرعمویش عاشقش بوده اما این رفته زن کس دیگری شده که زیاد هم دوستش ندارد. بعد پسرعموهه هی آمده و رفته و گریه کرده و وعده داده اما دست آخر هیچی به هیچی. تلفنش که زنگ می‌زند نگاهی می‌اندازد به شماره و با نهایت ملاحت و عشوه‌گری سلام می‌کند. بعد توضیح می‌دهد که این آقای آسیابان بود. همان سرهنگی که گواهینامه‌های شما از زیر دستش رد می‌شود. و بعد از خاطرات مشترکشان می‌گوید.
دسته‌ی دوم اصولن غر می‌زند و اعتماد‌به‌نفس آدم را می‌گیرد. توی سرازیری‌ها و سربالایی‌ها مدام تکرار می‌کند که چند بار باید بهت بگم؟ معلوم نیس اگه من کلاجو نگرفته بودم چی می‌شد... بعد نچ‌نچ می‌کند و دستش را از روی فرمان برنمی‌دارد. یعنی که دیگر بهت اعتماد ندارد. خیلی سرحال باشد از کمی و گرانی بنزین می‌گوید و اینکه پسرش دوم راهنمایی است و درس علومش خیلی سخت است.
آن دسته‌ی اولی با شاگردهایش رفیق می‌شود. مثلن یکی‌شان را که آرایشگر بوده، یک‌بار برده خانه‌شان تا موهایش را برایش مش کند. می‌گوید کارش عالی بود، ماه شده‌ بودم. یا آن یکی از کیش برایش دو تا شلوار جین آورده که برایش کوچکند. شلوارها را چپانده توی یک کیسه و گذاشته روی صندلی عقب. تعارف می‌کند که اگر خواستی باهات ارزان حساب می‌کنم. این دسته‌ی اولی‌ها آموزش را ماست‌مالی می‌کنند. پارک دوبل و دور دوفرمان اولویت آخرشان است. آموزش رانندگی برایشان برابر است با رانندگی در خیابان و اینکه یکی دوبار هم ‌ببرندت بک‌جایی که سربالایی است تا با کلاج بازی کنی. برعکس دسته‌ی دوم که اگرچه اعتماد‌به‌نفست را دچار بحران می‌کنند، اما از کارشان کم نمی گذارند؛ درواقع خوب آموزش نمی‌دهند، خوب تمرین می‌دهند. با این وجود، هر دو گروه در یک خصیصه مشترک‌اند با هم و آن، خاله زنک بودنشان است. اگرچه نسبی است، اما کلن مقتضی شغلشان است انگار؛ به هرحال خیابان‌گردی با این همه آدم مدل‌به‌مدل، آن هم هر روز، یحتمل آدم را دچار یک‌جور راننده‌تاکسی‌مآبیِ زنانه می‌کند.
جالب است. اینکه لابد آن‌ها هم شب‌ها که نشسته‌اند پای کتاب علوم بچه‌شان، یا شلوار‌جین‌ها را به دختر همسایه نشان می‌دهند، یادشان می‌آید که شاگرد صبحی چقدر خنگ بود، یا آن یکی چقدر بیچاره زشت است. بعد می‌خندند و درست مثل زندگی حرفه‌ای‌شان، با مهارت از لابلای آدم‌ها و حرف‌ها و نگاه‌ها رد می‌شوند.

lined — Thu, 10 Dec 2009 21:32:27 GMT

دسته‌بندی می‌کنیم. قبل از هر‌چیز خیره می‌شویم به چشمان هم. توی چشم‌ها توقف نمی‌کنیم. لابلای نگاه‌ها دنبال بهانه نمی‌گردیم برای دوستی. ‌که تا حس خوبی دچارمان کرد، همین‌طور بی‌خیال دست بیندازیم دور گردن هم و بی‌دغدغه رفاقت کنیم. بدون این‌که لازم باشد به تفاوت‌هایمان فکر کنیم حتی.
توی چشم‌های هم نمی‌ایستیم. راه هم نمی‌رویم. آنقدر می‌دویم تا بفهمیم طرفمان اهل کدام جناح است، او هم زخم‌خورده است یا نه؛ ‌این‌که مثلن اگر فلان روز آمده بود آزادی، کنار ما می‌ایستاد یا رویروی ما. بعد که مطمئن شدیم طرف از خودمان ا‌ست، تازه آن‌وقت ته دلمان قرص می‌شود و به رویش لبخند می‌زنیم. وگرنه دست و پایمان را گم می‌کنیم و با ترس و خشم و سردی، عکس‌العمل نشان می‌دهیم.
چه کسی مسئول این‌همه فاصله‌ی ناخواسته و معصومِ بین ماست؟ ما که حتی پاک‌تر و زودتر از آن بودیم که آگاهانه از هم‌کلاسی‌هایمان متنفر باشیم، آگاهانه به حریم هم تجاوز کنیم، اهانت کنیم، مسخره کنیم. آگاهانه بد باشیم...
من از این ناخوداگاهِ ناگزیر می‌ترسم.

امروز- دانشگاه تهران

lined — Mon, 07 Dec 2009 17:31:18 GMT

با این گاز فلفلی که چپانده‌اند توی جیب‌هایشان، آمده‌اند سر کدام کلاس درس بنشینند؟

lined — Sun, 29 Nov 2009 07:22:50 GMT

از لحن صحبتت فهمیدم. طوری صحبت می‌کردی که انگار وجود اهرمن و ظلمت را منکری. فکرش را بکن؛ اگر اهرمن نمی‌بود، کار خیر شما چه فایده‌ای می‌داشت و بدون سایه دنیا چه شکلی پیدا‌ می‌کرد؟ مردم و چیزها سایه دارند. مثلن این سایه‌ی شمشیر من است. در عین‌حال موجودات زنده و درختان هم سایه دارند. آیا می‌خواهی زمین را از همه‌ی درخت‌ها، از همه‌ی موجودات پاک‌کنی تا آرزویت برای دیدار نور مطلق تحقق یابد؟ خیلی احمقی.

مرشد و مارگریتا/ میخائیل بولگاکف/ ترجمه عباس میلانی/ فرهنگ نشر نو/ صفحه 401